కార్తీక పురాణం - 1వ అధ్యాయము

నైమిశారణ్యములో శౌనకాది మహా మునులు గురుతుల్యుడగు సూతమహామునితో మహాత్మా! తనవలన అనేక పురాణేతిహాసములు, వేదవేదాంగముల రహస్యములు సంగ్రహముగ గ్రహించినవారము, కార్తీకమాస మాహాత్మ్యమును కూడా వివరించి, దాని ఫలమును తెలుపగోరుచుంటిమి కావున తమరు కార్తీక మాసం వ్రతమును వివరించవలసినది" అని కోరిరి.

అంతన సూతమహర్షి "ఓ మునిపుంగవులారా! ఒకనాడు నారద మహాముని సృష్టికర్తయగు బ్రహ్మను కార్తీక మాసం వ్రతం విశిష్టత ఏమిటి అని అడుగగా బ్రహ్మదేవుడు - నారధా వినుము! విష్ణుమూర్తి-లక్ష్మీదేవికి తెలియజేసిన విధమును, సాంబశివుడు-పార్వతిదేవికి తెలియచేసిన విధానమును పురాణ గాధను నేను మీకు తెలియచేయుదును. ఈ కథను వినుటవలన మానవులకు ధర్మార్థములు కలుగుటయే గాక, యిహమందును, పరమందును, సకలైశ్వర్యములతో తులతూగుదురు. కావున శ్రద్ధగా ఆలకింపుడు" అని యిట్లు చెప్పెను.

పూర్వము ఒకానొక దినంబున పార్వతీ పరమేశ్వరులు గగనంబున విహరించుచుండగా పార్వతీదేవి "ప్రాణేశ్వరా! సకల ఐశ్వరములు కలుగజేయునట్టిదీ, సకల మానవులు వర్ణభేదములు లేక ఆచరించదగినదీ, శాస్త్రసమ్మతమైనది, సూర్యచంద్రులు ఉన్నంతవరకు నాచరింపబడేదిదీ అను వ్రతమును వివరించుము" అని కోరెను. అంతట మహేశుడు మందహాసము మొనరించి "దేవీ! నీవు అడుగుచున్న వ్రతము స్కాంద పురాణమున చెప్పబడియున్నది. దానిని వశిష్ఠ మహాముని మిథిలాధీశుడగు జనక మహారాజునకు వివరింపబోవుచున్నాడు. చూడుము" అని మిథిలానగరము వైపునకు దిశగా చూపించెను.

మిథిలా నగరములో వశిష్ట మహాముని రాకకు జనకుడు సంతసించి అర్ఘ్యపాద్యములతో సత్కరించి, కాళ్లు కడిగి, ఆ జలమును శిరస్సుపై జల్లుకొని "మునివర్యా! తమ రాకవల్ల నేనూ, నాశరీరమూ, నాదేశమూ, నా ప్రజలూ పవిత్రులమైతిమి. తమ పాదధూళిచే నా మిథిలానగరము పవిత్రమైనది. తమరు ఇచటికి ఏల వచ్చితిరో సెలవొసంగండి" అని వేడుకొనెను.

అందుకు వశిష్ఠుడు "జనక మహారాజా! నేనొక మహాయజ్ఞము చేయ తలపెట్టితిని, దానికి కావలసిన ఆర్థికబలము, అంగబలము నిన్నడిగి క్రతువు ప్రారంభించ నిశ్చయించి యిటు వచ్చితిని" అని పలుకగా జనకుడు "మునిచంద్రమా! అటులనే యిత్తును. స్వీకరింపుడు. కాని చిరకాలమునుండి నాకొక సందేహము గలదు. తమబోటి దైవజ్ఞులనడిగి సంశయము తీర్చుకోదలచితిని, నా అదృష్టముకొలదీ యీ అవకాశము దొరికినది. గురురత్నా! సంవత్సరములో గల మాసములలో కార్తీకమాసమే యేల పవిత్రమైనది? ఆ కార్తీకమాసము గొప్పతనం ఏమిటి?" అను సంశయము నాకు చాలకాలమునుండియున్నది. కావున తామే కార్తీక మాస మాహాత్మ్యమును వివరించవలసినది" అని ప్రార్థించెను.

వశిష్ఠ మహాముని చిరునవ్వుతో "రాజా! తప్పక నీ సంశయము తీర్చగలను. నేను చెప్పబోవు వ్రతకథ సకల మానవులు ఆచరించదగినదీ, సకల పాపహరమైనదీ అయి యున్నది. ఈ కార్తీకమాసము హరిహర స్వరూపము. ఈ మాసమునందు ఆచరించు వ్రతము యొక్క ఫలమింతని చెప్పనలవి గాదు. వినుటకే ఆనందదాయకమైనది. అంతేకాక వినినంతమాత్రముననే ఎంతటి నరకబాధలైనను తొలగి యిహమందును, పరమందును, సౌఖ్యమును పొందగలరు. నీలాంటి సజ్జనులు యీ కథను గురించి అడిగి తెలుసుకొనుట ఉత్తమమైనది. శ్రద్ధగా ఆలకింపుము"మని యిట్లు చెప్పసాగెను.